Sufinin akidesi(Molla Ahmed el-Cizîrî örneği)

Abstract

Tarihin gidişatına yön veren belli başlı tarihi hadiseler olduğu gibi toplumların sosyal, siyasal, kültürel ve ahlaki kimliğinin oluşmasına etki eden şahsiyet de olmuştur. Tarih, kendisinde iz bırakan bu şahsiyetlerden kimilerinin üstlendikleri görevleri kayıt altına alıp ardıllarına miras olarak aktarırken kimilerini de kayıt dışı kalma bahtsızlığıyla baş başa bırakarak tarihten izlerinin silinmesine seyirci kalmıştır. Oysa tarihin asli vazifesi, olumlu veya olumsuz tarihte etkin olan şahsiyetlerin hayat serüvenini kayıt altına almaktır. Tarihin bir diğer vazifesi de tarihe mal olmuş şahsiyetlerin geçirmiş oldukları düşünsel evreleri, ardıllarına bıraktıkları ilmi mirası, sahip oldukları metot ve sistemleri ve bunların işleyiş biçimlerini zaptu rapt altına alıp kendi sicilinde tescil etmektir. Ne var ki tarih, her zaman ve herkes için bu vefa borcunu aynı oranda ifa etmemiştir. Tarih, belli kesitlerinde önemli roller üstlenmiş kimi şahsiyetlere karşı vefasız davranarak bu görevini ihmal etmiş, sorumluluğunun gereğini yerine getirmeyerek kimi şahsiyeti nisyan köşesine atmış ve onları tarihen ölüme mahkûm etmiştir.