Orta gelir tuzağı ve Türkiye için bir değerlendirme

Abstract

Orta gelirli ülkelerin son yıllarda yapılan araştırmalarda aynı gelir grubunda uzun yıllar kalarak bir üst gelir grubuna çıkamadığını göstermiştir. Orta gelirli ülkelerin karşı karşıya kaldığı bu sorun orta gelir tuzağı kavramını gündeme getirmiştir. Orta gelir tuzağı ülke ekonomilerinin büyüme hızlarının düşmesi sonucu ülkelerin uzun yıllar orta gelir düzeyinde takılıp kalmaları ve yüksek gelir düzeyine geçiş yapamamaları "Orta Gelir Tuzağı (OGT)" olarak tanımlanmaktadır. Bu durum gelişmiş ülkeler ile gelişmekte olan ülkeler arasında gelir farklılıklarının gittikçe daha da artmasına neden olup, orta gelir tuzağının gündemde daha çok tartışılmasına sebep olmuştur. Türkiye açısından değerlendirildiğinde ise Türkiye'nin 50 yıla yakın bir süredir orta gelir tuzağına takılmış olan bir ülke olduğu, ülkenin 2005 yılında üst orta gelir grubuna geçtiği ve son 14 yılda üst orta gelir düzeyinde kaldığı ve yüksek gelirli ülkeler grubuna geçiş yapılamadığı belirlenmektedir. Bu çalışmanın amacı orta gelir tuzağı kavramının teorik alt yapısını incelemek, araştırmak ve bu tuzakla mücadele eden ve bu mücadeleden kurtulmayı başarmış olan ülke örneklerini vererek, Türkiye'nin orta gelir tuzağı tehlikesini, ülkenin uzun vade de büyüme koşullarını ve performansını da değerlendirerek analiz etmektir. Çalışmada hem Türkiye ekonomisinin orta gelir tuzağı riski altında olup olmadığı, hem de üst gelir grubuna geçişi sağlayacak olan etkenlerin neler olduğu araştırılmış sosyal ve ekonomik veriler ışığında, yapılan ekonometrik analizle incelenerek uygulanmaktadır.