Allah’tan İnsana Empati veya İlahî Rahmet

Abstract

İlk Çağ filozoflarından bu yana, çeşitli kelimelerle karşılanan “empati” kavramı, “hâlden anlama”, “o ne hissediyor diye düşünme”, “başkasının duygularını anlama ve paylaşma”, “kendisini başkasının yerine koyma” gibi çeşitli şekillerde tanımlanmış ve “nötr olma, aktif dinleyici, anlık yer değiştirme, koşulsuz kabul, çözüm üretme ve rehberlik yapma” gibi çeşitli mertebelerle basamaklandırılarak çok sayıda çalışmaya konu edilmiştir. Çalışmada, söz konusu empati kavramı, literatürde rastlanmayan ve özgün bir adlandırma olduğunu düşündüğümüz “Allah’tan-insana empati veya rahmet” kavramı çerçevesinde, Tanrısal empati veya ilahî rahmet olarak ele alınmıştır. Bugüne kadar “İnsandan-İnsana”, yani insanî düzlemde ele alınan “empati” kavramı, “Allah’tan-İnsana” doğru, yani ilahî düzlemde ele alınmış ve ilahî rahmet olarak adlandırabileceğimiz bu empatinin, İslâm düşüncesi çerçevesinde ontolojik ve epistemolojik temelleri gösterilmeye çalışılmıştır. Burada söz konusu olan “rahmet” kavramı, yarattığı her şeyi bütün incelikleriyle bilen, onları varlıkta tutan ve onlar için en uygun ortamı sağlayıp, yetkinleşmelerine yardım eden Yaratıcı’nın varlığa yönelik empatisini ifade etmektedir. Bu çalışmanın literatüre özgün bir katkı sağlayacağına inanılmaktadır. Empati kavramı, en geniş anlamıyla, ilahî yardım ve pekiştirmeyle, insanın imkânları, eğilimleri, zayıflıkları ve hatta öngörüleri temelinde ortaya konan “lütuf teorisi” ile sağlanan “olumlu ortam” arasında değerlendirilmektedir. Allah tarafından Tarhan'ın yukarıda bahsettiği empati aşamaları tarafsızdır. Aktif dinleyici olma, anında yer değiştirme, koşulsuz kabullenme, çözüm üretme ve rehberlik etme aşamalarının yanı sıra “olumlu bir ortam sağlama” başlığıyla yedinci bir aşamanın eklenebileceğini düşünüyoruz. İbn Rüşd'ün belirttiği gibi, Allah'ın lütfunun ilk aşamasında gerçekleşen “uygun yaratma”da insan yer alsa da yeryüzündeki varlıkların kendilerini bozabilecek şeylere karşı koruyabilecek özellikleri vardır. Ve bu özellikler, varlıkları ve yaşamlarını devam ettirmeleri bağlamında verilmiş görünmektedir. Bu nedenle Dökmen'in kategorize ettiği benlik düzeylerine lütuf yaklaşımı çerçevesinde “varlık düzeyindeki benlik”in eklenebileceğine inanıyoruz.

Since primary school students, the concept has been used more than “being at home”, “thinking important”, “understanding and sharing”, “putting yourself in someone else's shoes” and “hosting, being active, moving today, unconditional, use-oriented and directing”. The concept of the concept in question is discussed in the literature as “Empathy or early”, divine empathy or divine. The concept of “empathy”, which is considered on the ontological and epistemological level of Islamic thought, that is, on the human level, that is, the concept of “empathy”, which we call divine mercy. may refer to the creator's design towards that, helping them to become competent, as they may be appropriate. It is believed that you will. The concept of empathy, in the broadest sense, with divine help and reinforcement, is evaluated between the “grace theory”, which is put forward on the basis of human's possibilities, tendencies, weaknesses and even predictions, and the “positive environment” provided by Allah, empathy stages, which Tarhan mentioned above, is neutral. In addition to the stages of being an active listener, instant displacement, unconditional acceptance, producing solutions and providing guidance, we think that a seventh stage can be added with the title of “providing a positive environment.” Although human beings take part in the “appropriate creation” that takes place in the first stage of Allah's grace, as Ibn Rushd states, as a second point of grace, the characteristics of the beings on earth that can protect themselves against things that can disrupt their existence and continue their lives appears to have been given in context. For this reason, we believe that “self at the level of being” can be added to the self-levels that Dökmen has categorized above, within the framework of grace approach.