ÖĞRETMEN İSTİHDAMI ve ATANAMAYAN ÖĞRETMENLER BAĞLAMINDA AŞIRI EĞİTİMLİLİK SORUNU - Akpınar, Burhan; Erdamar, Fatih Selim (Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 2020)
Bireyin aldığı eğitime uygun olmayan, daha düşük statüdeki işlerde çalışmak zorunda kalması, aşırı eğitimlilik sorunu olarak ifade edilmektedir. Buna göre Eğitim Fakültesi/formasyon mezunu atanamayan öğretmenlerin, statülerine uygun olmayan işlerde çalışmak zorunda kalması aşırı eğitimliliktir. Atanamayan öğretmenlerin lisansta kazandığı bilgi ve becerilerinin, eğitim ve ekonomiye kazandırılmaması ciddi bir kayıptır. Bu araştırmada aşırı eğitimlilik sorunu, atanamayan öğretmenler bağlamında ele alınmıştır. Araştırma, çeşitli üniversitelerin eğitim fakültelerinde görev yapan toplam 154 öğretim elemanı üzerinde yürütülmüştür. Tarama modelindeki araştırmada veriler, anket ile elde edilmiş ve betimsel istatistiki tekniklerle analiz edilmiştir. Verilerin analizinde öğretim elemanlarının aşırı eğitimlilik sorununun kısmen farkında oldukları ve bunu bir planlama sorunu olarak gördükleri belirlenmiştir. Mezunları için aşırı eğitim riskini olası gören öğretim elemanlarına göre, bu problemin sorumluluğu MEB ve YÖK ile üniversitelere aittir. Sorunun sosyal ve psikolojik boyutları da olduğu görüşünde olan öğretim elemanları, problemin çözümü için Eğitim Fakültesi kontenjanların daraltılması görüşündedirler. Öğretim elemanları, mezunlarının, istihdam edilememesinden çok, bunların statülerine uygun olmayan işlerde çalışmasını sorun olarak görmektedirler. Araştırmada buna dayalı olarak, öğretmen istihdamı ve atanamayan öğretmenler sorununun, klasik işsizlikten ziyade, eksik istihdam ve aşırı eğitimlilik problemi olarak ele alınmasının daha doğru olduğu ve çözümün de, devlet, üniversite ve iş dünyası üçlemesine dayalı; işgücü ve istihdamla uyumlu eğitim planlaması ve uygulaması olduğu değerlendirilmiştir.
Keywords: Aşırı eğitimlilik; Öğretmen istihdamı; Öğretmen atamaları; Atanamayan öğretmenler