Sâib-i Tebrizinin Ney Gazeline Ömer Fâik'in Şerhi (İnceleme-Metin) - Yar, Halim (My University, 2025)
Sebk-i Hindî’nin ilk temsilcisi Sâib-i Tebrîzî tabakât kitaplarında Mevlevî olarak zikredilir. Sâib-i Tebrîzî’nin Dîvânı içerisinde Mesnevî’deki ney istiaresinden ilham alarak yazdığını söylediği gazel, Ebûbekir Nusret ve Ömer Fâik tarafından Türkçeye tercüme ve şerh edilmiştir. Sâib-i Tebrîzî’nin ney gazeline dair Ömer Fâik’in şerhi hakkında Yusuf Öz’e ait bir çalışma mevcuttur. Çalışma, Konya Mevlânâ Müzesi Kütüphanesi’nde bulunan tek nüshaya dayanılarak ortaya konulmuş ve inceleme kısmında metnin şeklî özellikleri belirtilmiştir. Nüshadan hareketle oluşturulmuş metni tetkik ettiğimizde metnin içerisinde anlam ilişkisinin oluşmadığı bazı yerlerin olduğunu gördük. Buna binaen diğer yazmaları da kullanarak tenkitli bir metin ortaya koymaya ve metnin içeriğini tanıtmaya karar verdik. Bu çalışmada Ömer Fâik’in tenkitli metnini kütüphanelerimizde bulunan dört farklı nüshadan hareketle oluşturduk. Sâib-i Tebrîzî’nin ve Ömer Fâik’in hayatı ve eserlerine dair tabakât kitaplarından ve kendi eserlerinden bilgiler verdik, metnin şekli ve içeriğini tanıttık. Şârihin izlemiş olduğu tercüme ve şerh metodunu irdeleyerek metni tercüme ve şerh ederken kullandığı söz sanatlarını inceledik ve metni çözümleme yöntemlerini gösterdik.
Keywords: Türk İslam Edebiyatı; Şerh; Mesnevî; 19. yüzyıl; Ney; Sâib-i Tebrîzî; Ömer Fâik