Çalışanların iş becerikliliğine ilişkin kavramsal bir model önerisi

Abstract

Çalışanların gönüllü bir şekilde işlerine ilişkin sınırlarını, işin kendi kapsamı içinde tekrardan şekillendirmesi, yapılandırması olarak ifade edilen iş becerikliliği kavramı son yirmi yıldır araştırmacıların ilgi odağındadır. İş becerikliliği kavramının ortaya çıkmasından bu yana araştırmacılar ve bilim adamları kimin iş becerikliliğine ilişkin davranış sergilediğini ya da bunu ne zaman yaptığını anlamak ve iş becerikliliği kavramının araştırmaya değer, çalışanlar ve örgütler için potansiyel faydaları olan bir yapı olduğunu kanıtlamak için ilgili kavramın öncüllerini ve/veya ardıllarını keşfetmeye odaklanmışlardır. Bireyleri iş becerikliliği hususuna yönlendiren faktörler hakkında öğrenilecek çok şeyin olması gerekçesiyle ve mevcut çalışmaların gözden geçirilerek organizasyonlarda iş becerikliliği davranışlarının öncüllerine ve ardıllarına ışık tutmak adına daha fazla araştırmaların yapılması gerektiğinden ve çalışanlar tarafından başlatılan işin yeniden tasarlanmasının her ne kadar pozitif (olumlu) bireysel ve örgütsel sonuçlarla ilişkilendirilse de ilgili kavramın zararlı yanlarının (olumsuz sonuçları) yeterince araştırılmadığı görüşlerinden hareketle, bu araştırmanın temel amacı, çalışanların iş becerikliliğine ilişkin kavramsal bir çerçeve ortaya koyarak kavramın öncülleri ve ardıllarını içeren kavramsal bir model önermektir. Bu araştırma kapsamında, iş becerikliliğinin öncülleri; örgütsel, durumsal, bireysel, motivasyonel ve durumsal faktörler ile bireysel özelliklerin etkileşimi adı altında beş gruba göre sınıflandırılmıştır. İş becerikliliği kavramının ardılları ise, bireysel sonuçlar (olumlu ve olumsuz bireysel sonuçlar), örgütsel sonuçlar (olumlu-olumsuz iş fonksiyonları) ve bireysel-örgütsel fonksiyonların etkileşimi olmak üzere beş kategoriye ayrılarak kategorilendirilmiştir.