Kısmi ergiyik kostik liç yöntemi İle Türk linyitlerinin kükürtsüzleştirilmesi- mermer atık tozu kullanımı

Abstract

Yüksek kaliteli katı yakıtların ve özellikle kömürlerin enerji gereksinimi için değerlendirilmesi dünyada olduğu kadar ülkemizde de çevre açısından önemli olmaktadır. Rezerv olarak tükenmekte olan yüksek kaliteli kömürlerin yerine daha düşük kaliteli kömürlerin ülkemizde üretilerek tüketime sunulması çeşitli sorunlara neden olabilmektedir. Kükürtlü ve küllü kömürlerimizin fiziksel ve kimyasal yöntemlerle temizlenerek daha temiz yakıtlar haline getirilerek değerlendirilmesi daha yararlı olacaktır. Linyitlerimizin ve taş kömürlerimizin fiziksel yöntemler ile temizlenememesi. ülke açısından en ekonomik ve pratik olan kimyasal yöntemlerin kullanımını gerektirmektedir. Bu çalışmada kömürlerin kükürdünden ve külünden arındırılması için pratik olarak kullanılan Ergiyik Kostik Liç yöntemi kömürlerimiz için irdelenmiştir. Mermer Atık Tozu ilavesi ile yapılan kısmi ergiyik kostik liç deneylerinde kullanılan linyit kömürlerinden Bolu, Aydın ve Soma kömürlerinde maksimum kükürt tutma 350 oC de gerçekleşmiştir ve kükürt tutma oranları 350 oC sırasıyla bu linyitlerde %42, %54 ve %63 oranlarında olduğu belirlenmiştir. Ayrıca NaCl, KCl gibi tuzların kısmi ergiyik liçte mermer atık tozu kadar etkili olmadığı belirlenmiştir.

Beneficiation from clean fuels, particularlv from coals, in energy production is greatly significant in our country as well as in the world. Instead of beneficiation from high quality coals due to lack of the deposits, production of low quality coals and consumption in our country may create some the environmental issues. Our coals with high ash and sulfur should be processed by the physical and chemical methods and later beneficiated. It has been fundamentallv needed that the use of most feasible chemical methods for desulfurization and deashing of the lignites and hard coals since they might not be cleaned by physical methods. In this research, the one effectively used among various chemical methods, semi-molten caustic leaching of coals, for desulfurization and deashing was investigated for our various types of coals. The semi-fused caustic leahing of Bolu, Aydın ve Soma lignites with marble waste fine efficiently desulfurized at 350oC and provided max. 42%, 54% and 63%, respectively. Additionaly, it was ascertained that the salts such as NaCl and KCl could not be efficient as the marble waste fine in desulfurization by the semi-molten leaching of Turkish lignites