İşyeri Maneviyatının İş Becerikliliğine Etkisinde İşte Kendini Yetiştirmenin Aracı Rolü

Abstract

İşyeri maneviyatı, çalışanların işinde anlam ve amaç duygusuna sahip olması, böylelikle kendileri ile iş rolleri arasında manevi bir bağ kurmasını ifade etmektedir. Bireylerin, sadece iş dışı yaşamlarında değil çalışma hayatlarında da manevi ihtiyaçlarını karşılama arayışında olması ve iş hayatının zorluklarıyla baş etmede maneviyatın güçlü bir kaynak işlevi görmesi konuyu güncel ve önemli kılmaktadır. Araştırmalar, işyeri maneviyatının hem çalışan refahını hem de işe ilişkin tutum ve davranışlarını olumlu yönde şekillendirdiğini göstermektedir. Ancak, işyeri maneviyatının hangi mekanizmalar aracılığıyla çalışanların iş davranışlarını olumlu yönde şekillendirdiğine ilişkin bilgi birikiminin sınırlı olduğu ifade edilmektedir. Bu çalışmada öz-belirleme kuramı, işte kendini yetiştirme modeli ve kaynakların korunması kuramı temel alınarak, işyeri maneviyatının iş becerikliliğini işte kendini yetiştirme aracılığıyla pozitif yönde etkileyip etkilemediği incelenmiştir. Araştırma verileri, Şırnak ilinde ilköğretim ve lise düzeyindeki okullarda görev yapmakta olan 417 öğretmenden toplanmış olup elde edilen veriler yapısal eşitlik modellemesiyle incelenmiştir. Araştırma bulguları, işyeri maneviyatının alt boyutları olan işin anlamlılığı ile örgütsel değerlerle uyumun işte kendini yetiştirmeyi pozitif yönde etkilediğini ancak topluluk duygusunun işte kendini yetiştirme üzerinde anlamlı bir etkisinin bulunmadığını göstermiştir. Ayrıca örgütsel değerlerle uyumun iş becerikliliğini hem canlılık hem de öğrenme aracılığıyla pozitif yönde etkilediği, ancak işin anlamlılığının iş becerikliliği üzerinde sadece canlılık aracılığıyla pozitif bir etkiye sahip olduğu görülmüştür.