Şırnak ili yerleşim alanındaki heyelanlar, jeoteknik analizi, olası heyelan tehlike değerlendirmesi ve haritalaması

Abstract

Kentsel yerleşim alanlarında oluşan yeryüzü hareketleri yaşayan nüfus için, can kaybı ve maddi hasara yol açabilen önemli bir jeorisk oluşturur. Bu sebeple, aktif ve pasif heyelan alanları belirlenmeli, bu alanların geoteknik incelemeleri ve duraylılık analizleri gerçekleştirilerek alınacak önlemler tespit edilmelidir. Ayrıca arazi üzerinde imar kararları verilirken heyelanlı sahalara, özellikle yüksek riskli alanlara kentsel yapılaşma izni verilmemelidir. Bu nedenle Şırnak ili çeşitli semtlerindeki potansiyel ve aktif heyelan sahalarının, jeoteknik açıdan incelemesi ve duraylılık analizleri yapılmıştır. Çalışma alanı ve çevresindeki 20 km2 lik bir alanın 1/10.000 ölçekli mühendislik jeolojisi haritası yapılmış, ayrıca yapılan sondaj ve laboratuar geoteknik deneyleri ile malzemelerin mühendislik özellikleri belirlenmiştir. S1, S2, S3 ve S4 no’lu heyelanların geliştiği yamaçların 1/1000 ölçekli topoğrafik haritaları arazi çalışmalarıyla hazırlanmış ve jeolojik birimler hazırlanan harita üzerine işlenerek jeolojik kesitler çıkarılmıştır. Araziden alınan zemin örnekleri üzerinde yapılan laboratuar deneyleri ile yamaç molozunun fiziksel ve mekanik özellikleri; Efektif içsel sürtünme açısı (φ′°) 37.5°-42.5°, Efektif kohezyonu (c′) 0.1-0.38 kg/cm2 , maksimum kuru birim hacim ağırlık 1.67-2.05 g/cm3, doygun birim hacim ağırlık 1.90-2.23 g/cm3, Doğal birim hacim ağırlık 1.66-2.05 g/cm3, Kuru birim hacim ağırlık 1.57-2.0 g/cm3, Tane birim hacim ağırlığı (γs) 2.37-2.60 g/cm3, Permeabilite katsayısı 2x10-4 - 3.1x10-4 cm/s, olarak belirlenmiş ve ayrıca tane dağılım testleri yapılmıştır. Yamaçların hazırlanan jeolojik kesitlerinde, geçirilen deneme kayma yüzeylerine göre malzemenin belirlenen jeoteknik özellikleri de kullanılarak Fellenius, Bishop, Janbu ve Hoek-Bray yöntemleri aracılığı ile güvenlik katsayıları belirlenmiş ve hesaplanan değerlere göre S1, S2 ve S4 no’lu yamaçların duraysız oldukları K3 no’lu yamacın ise duraysızlığayakın durumda olduğu tespit edilmiştir.Earth movements of the highly populated living in urban residential areas, can lead to high loss of life and greatly damage to buildings and other property forms at an important geological risk. For this reason, active and passive landslide areas should be identified, required measures to be taken of these areas must be determined by performing geotechnical investigations and stability analyses. Also landslide in making decisions on land development fields, especially in high-risk areas should not be allowed in urban construction. For this reason, the various districts of the province of Sirnak, active and potential landslide areas, mining and geotechnical stability analyses were conducted. An area of near 7 km2 study area and the surrounding area has been 1/10.000 scale engineering geological map, as well as the drilling and laboratory geotechnical engineering properties of materials are determined by experiments. S1, S2, S3 and S4 hillsides to develop landslide slopes 1/1000 scale topographic maps and geological field studies prepared by processing units on the map the geological crosssections were prepared. By laboratory experiments carried out on soil samples taken from fields of physical and mechanical properties of slope debris; effective angle of internal friction (φ '°) 7° -12.5°, effective cohesion (c') 5-18 kg/cm2, the maximum dry unit weight 1.87 -2.25 g/cm3 1.78-2.43 g/cm3 saturated unit weight, unit weight 1.9-2.35 g/cm3 1.97-2.40 g/cm3 dry unit weight, unit weight (γs) 2.47-2.60 g / cm3, permeability coefficient of 4x10-4- 5.5x10-4cm / s, the particle distribution were determined and also tested. Geological sections prepared slopes, the geotechnical properties of the material is passed by the trial slip surfaces using the Fellenius, Bishop, and Hoek-Bray methods Janbu safety factors were determined and calculated according to the values via the S1, S2 and S4 are unstable hillsides S3 If the condition has been found that the slope close.