Millî Mücadele’nin Başlangıcına Dair Toplumcu Gerçekçi Üç Roman: Sınıf Arkadaşları, Esir Şehrin İnsanları, Despot

Abstract

Millî tarihimizin dönüm noktalarından olan Millî Mücadele, Türk edebiyatındaki yankısını çeşitli örneklerle bulmuştur. Milli Mücadele; edebiyatın ve sanatın önemli konularından biri olarak çok sayıda eserde işlenmiştir. Sınıf Arkadaşları, Esir Şehrin İnsanları, Despot, Millî Mücadele’nin işlendiği romanlardır. Üç romanda; Millî Mücadele’nin ilk yıllarındaki durumlar, pozisyonlar ve eylemler; vatanseverlik, hainlik, millî-toplumsal çıkarlar, bireysel çıkarlar vb. gerçeklikler, vurucu betimlemelerle sunulmaktadır. Toplumcu Gerçekçiliği benimsemiş üç yazarın eserleri olan bu romanlar, toplumsal eleştirellikleriyle de dikkat çekerler. Toplumcu Gerçekçilik, 20. yüzyılın dikkat çeken sanat-edebiyat kuramları arasındadır. Bu kuram gereğince; Marksist estetikle bütünleştirilmiş sosyalizm, komünizm merkezli konular, yine bu kuramın ilkelerine uygun biçimde işlenmeye çalışılmıştır. İşlenişler açısından; farklı ulusal edebiyatlar bağlamında, toplumsal, kültürel, yönetimsel farklılıklar belirgin olmaktadır. Diğer yandan, benzer ya da ortak konular çerçevesinde içerik ve yapı özellikleri algılanabilmektedir. İlgili romanlar okunurken, dönemin gerçekliklerinin Toplumcu Gerçekçi kurama göre hangi yönlerden özellikler taşıdığı çözümlenmiş ve buna dair bulgulara ulaşılmıştır. Çalışmamız, Millî Mücadele’nin başlangıç yıllarının Türk romanına yansıyışlarını, bu üç roman örneğiyle ve bunların aynı konuyu işleyen diğer eserlerden farklarıyla ortaya koymayı amaçlamaktadır.