20. Yüzyılda Kaşkaylı Bir Bozkır Ressamı: Bijan Bahadori Keşkuli

Abstract

Bu çalışma İran coğrafyasının kadim Türk topluluklarından biri olan Kaşkaylara mensup ressam Bijan Bahadori Keşkuli'nin sanat anlayışına odaklanmıştır. Kaşkaylar atalarından devraldıkları sözlü mirası, el sanatlarını, inanç biçimlerini, töre ve geleneklerini modern zamanlara kadar taşımışlardır. Kaşkay kültürünün bu yalın hali özellikle antropologların dikkatini çekmiş ve bu konuda araştırmalar yapmışlardır. Fakat eserleri bugün İran ve Avrupa’nın farklı müze ve özel koleksiyonlarında yer alan ressam Bijan Bahadori hakkında herhangi bir müstakil çalışma yapılmamış ve antropolojik çalışmalarda da eserlerine değinilmemiştir. Bijan Bahadori Keşkuli’nin bütün eserleri kendi kültürüne ait belge niteliği taşıyan çalışmalardır. 1970’lerden sonra hızla değişen ve modernleşmeye başlayan Kaşkayların geleneksel sosyal yapısına dair birçok unsuru kaydetmeyi başarmıştır. Kaşkay kültürü, gelenekleri, ritülleri, merasimleri ve göçebe yaşam pratikleri resimlerinin ana temalarındandır. Çok iyi bir gözlemci olarak yaşadığı coğrafyayı, doğayı, insanları, hayvanları, el sanatı üretimlerini kendine özgü bezemeci bir üslupla resimlerine yansıtmıştır. Bu çalışma kapsamında, sanatçının İran Meshkin Fam Müzesi’ndeki eserleri ile oğlu Siroos Bahadori’nin koleksiyonunda bulunan eserler betimleyici bir perspektifle incelenmiştir. Sanatçının incelenen eserleri çerçevesinde belirli başlıklar altında estetik anlayışının ortaya çıkarılması amaçlanmıştır.