İslam Mezhepleri Tarihi Anabilim Dalında Alevilik Üzerine Yapılan Alan Çalışmalarının Bilim Üretimine Katkısı

Abstract

Alevîlik ve Bektaşîlik geçmişten beri Anadolu'da yaşanılagelen örf, adet, gelenek ve görenekleriyle İslam Mezhepleri Tarihi alanında araştırılmaya ihtiyaç duyulan konulardan biri olmuştur. Alevîlik algısı içerisindeki farklı yaklaşımların birbiriyle uyuşmayan geleneksel uygulamaları ve yöreden yöreye farklılık gösteren ibadet şekilleri ile inanç unsurları Alevîlik üzerine alan çalışmalarının yapılmasını gerekli kılmaktadır. Bu açıdan geleneksel Anadolu Alevîliği, yaşayan ve yaşatanlardan öğrenilerek, gerçek hayattaki karşılığı esas alınmak suretiyle tarihsel ve güncel boyutlarıyla incelenmelidir. İlahiyat Fakültelerinde Alevîlik üzerine yapılan yaklaşık 90 yüksek lisans çalışmasının bulunduğu ve bunların 25'inin alan araştırması olduğu görülmektedir. Yine İlahiyat Fakültelerinde Alevîlik üzerine yapılan yaklaşık 25 doktora çalışmasının bulunduğu ve bunların sadece 7'sinin alan çalışması olduğu görülmektedir. Batılı araştırmacıların çalışmalarıyla kıyaslandığında ülkemizde Alevîlik üzerine yapılan alan araştırmalarının oldukça az ve bu oranda kıymetli olduğu söylenebilir. Gerek alan çalışmalarının önemini ortaya koymak gerekse ülkemizde Alevîlik üzerine yapılan alan araştırmalarının işlevini açığa çıkarmak için bu çalışmaların bilim üretimine katkısının incelenmesi faydalı bir çaba olacaktır