İHRACATIN SEKTÖREL YAPISI ve ÜLKELERE DAĞILIMININ EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNE ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Abstract

Literatürde Türkiye için yapılmış, ihracat ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmalar oldukça fazladır. Ancak ihracatın, ülkelere/bölgelere ve ürün guruplarına göre incelendiği çalışmalar sınırlı kalmıştır. Bu çalışmada ilk olarak ISIC REV3’e göre 20’li kodlar ile sınıflandırılmış emek yoğun sanayi ürünleri ile 30’lu kodlar ile sınıflandırılmış görece daha sermaye yoğun sanayi ürünlerinin GSYİH üzerindeki etkileri regresyon kurularak incelenmiştir. Kurulan regresyon sonucunda sermaye yoğun sanayi ürünleri ihracatındaki bir artışın, emek yoğun sanayi ürünlerine göre GSYİH üzerinde daha büyük bir artışa olanak sağladığı tespit edilmiştir. Daha sonra Türkiye’nin ülkelere/bölgelere göre yaptığı ihracatın büyüme üzerindeki etkisini incelemek için kurulan regresyon sonucunda, Türkiye’nin gelişmiş ülkelerden oluşan Avrupa Birliğine yaptığı ihracatın büyüme üzerindeki etkisinin gelişmekte olan ülkelerden oluşan Yakın ve Ortadoğu’ya yaptığı ihracatın büyüme üzerindeki etkisinden daha büyük olduğu tespit edilmiştir. Son olarak Türkiye ihracatı, ithalatı ve büyümesi arasındaki ilişki incelendiğinde Türkiye’de ihracat ile ithalat arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. Bu durum Türkiye’de ihracat büyümesinin ithalat büyümesine bağlı olduğu şeklinde yorumlanmıştır.