TEFSİR USÛLÜNDE NAZIM GELENEĞİ: ZEMZEMÎ VE "MANZUMETUN Fİ'T-TEFSÎR" ADLI MANZÛM ESERİ

Abstract

Bu makalede müfessir Abdulazîz ez-Zemzemî’nin (ö. 976/1568) ilmî kişiliğinin yanısıra tefsîr usûlü alanında kaleme almış olduğu “Manzumetun fi’t-Tefsîr” adlı manzumesi ele alınmıştır. Zemzemî müfessir vasfının yanı sıra edebî kişiliği ile de tanınmış ve birçok ilim dalında eser vermiştir. Zemzemî, Suyûtî’nin (ö. 911/1505) en-Nukâye adlı tefsir usûlü ile ilgili metni esas almıştır. Bu manzume, tefsir usûlü ile ilgili temel bilgiler içermekte olup ezberlenmesi kolay ve sade bir dille yazılmıştır. 158 beyitten müteşekkil manzume, tefsir usulünde nazım geleneğinin önemli bir örneğidir. Özellikle Arabistan’da ve Uzakdoğu ülkelerinde yaygın olarak okutulan manzume üzerine birçok şerh ve haşiye yazılmıştır. Ayrıca manzume ile ilgili sosyal medyada sesli ve görüntülü olarak yayınlanan şerh ve haşiyeler de mevcuttur. Bu da, manzumenin geniş ilim halkaları nezdinde kabul gördüğünü göstermesi bakımından kayda değerdir.