Mutlak Gelir Hipotezi Çerçevesinde Marjinal Tüketim Eğiliminin Seyri 2006q1 – 2019q4 Türkiye Örneği

Abstract

Bu çalışmanın amacı, ekonomi politikalarının belirlenmesi ve ekonomik gidişatın kestirilebilmesi açısından oldukça önemli olan marjinal tüketim eğiliminin, yıllar içindeki seyrini Türkiye için araştırmaktır. Bu amaçla Keynes’in Mutlak Gelir Hipotezi’nden yola çıkılarak harcanabilir gelir ile tüketim ilişkilendirilmiştir. Nihai tüketim harcamaları ve harcanabilir gelir değişkenlerine ait 2006Q1 – 2019Q4 arasını kapsayan veriler kullanılmıştır. Eşbütünleşik olduğu Johensen Eşbütünleşme testi ile belirlenen değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişki DOLS (Dynamic Ordinary Least Squares, Dinamik En Küçük Kareler) tahmincisi ile araştırılmıştır. Ancak marjinal tüketim eğilimi tek bir dönem için değil 2006 – 2019 dönemi ile 2013-2019 dönemi arasındaki, çeyreklik bazdaki 27 dönem için ayrı ayrı tahmin edilip, zaman içindeki seyri analiz edilmek istenmiştir. Bu şekilde tahmin edilen 27 farklı marjinal tüketim eğiliminden elde edilen seriye bakıldığında düzeyde bariz bir düşüş olduğu gözlemlenmiştir. Bu gözlem de yapısal kırılmaya izin veren Lee Strazicich LM Birim Kök Testi ile sınanmıştır. Buna göre Türkiye’de marjinal tüketim eğilimi düzeyde yapısal kırılmaya uğramış ve 2008 krizin takip eden dönemde öncesine göre daha düşük bir düzeye gerilemiştir.