Sahîhayn ve Sîret-i İbn Hişâm’daki siyer rivâyetlerinin yöntem bakımından mukayesesi

Abstract

İbn Hişâm’ın es-Sîretü’n-nebeviyye’si siyer alanının en kadim ve muteber eseridir. Buhârî ve Müslim’in el-Câmiʿu’ṣ-ṣaḥîḥ’leri ise hadis bilim dalının en çok kabul gören kitaplarıdır. Ṣaḥîḥayn, câmiʿ içeriğiyle siyer ilmi açısından da oldukça önemli bir kaynaktır. Mükerrerler hâriç Hz. Peygamber’in hayatıyla ilgili 1500 civarında rivâyet içeren Ṣaḥîḥayn siyer ilmine geniş bir veri tabanı sunmaktadır. Sîre ve Ṣaḥîḥayn hem içerik hem yöntem bakımından benzerlik ve farklılıklar içermektedir. Bu makâlede, bahsi geçen eserler, sened ve metinle ilgili olarak ihtivâ ettikleri yöntemler açısından mukâyese edilmiş; senedle ilgili olarak tercih edilen yöntemler bağlamında senedli ve senedsiz rivayetler, ortak ve farklı râviler, sika ve zayıf raviler ile mübhem râviler konularında; metinle ilgili olarak uygulanan yöntemler bağlamında ise konu bütünlüğünü sağlama, olayların tarihlerini belirtme, metinle ilgili değerlendirme yapma ile mükerrer rivâyetlerde bulunma gibi mevzularda mukâyeseler yapılmak sûretiyle İbn Hişâm’ın Sîre’si ile Buhârî ve Müslim tarafından kaleme alınan Ṣaḥîḥayn arasında bulunan bir takım benzerlik ve farklılıklar ortaya konulmaya çalışılmıştır.