İlk dönem mekki surelerde müşrik kimliğinin dönüşümünde Esma-i Hüsna'nın rolü

Abstract

Çalışmamızda, Cabiri'nin "Fehmü'l Kur'an" adlı eserinden yola çıkılarak, Kur'an'ın nazil olan ilk yirmi yedi suresi ve bu surelerin indiği dönemdeki şartlar siyer ile beraber göz önünde bulundurulmuştur. Bu süreç içerisinde esma-i hüsnanın müşrik kimliğinin tevhide dönüşümünde nasıl bir role sahip olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Sureler incelendiğinde görülecektir ki bu konuda esmanın önemli bir rolü vardır. Surelerde mükerrer olarak geçen esmanın, geçtiği her yerde farklı bir bağlamda ele alındığı görülmektedir. Bu dönüşüm realist bir yaklaşımla gerçekleşmiş ve cahile devrindeki müşriklerin adetleri, inançları bir anda yok sayılmamıştır. Bilakis sistemli ve peyderpey olacak şekilde bu dönüşüm kalıcı olarak tahakkuk etmiştir. Bu minvalde ilk etapta putlar eleştirilmekten ziyade yokluktan varlığa, dünya hayatından ahirete ve geçmiş milletlere değinilerek Allah'ın kudretine, putların acziyetine dikkat çekmiştir. Bu şekilde de düşünme, putlardan yüz çevirme ve dağılan vahdaniyetten tevhid inancına dönüş saptanmıştır.