NİYET KAVRAMI VE DİN EĞİTİMİ AÇISINDAN ANLAM KATMANLARI

Abstract

Din eğitiminin beslendiği geleneğin kavramlarını kendi bakış açısıyla yeniden anlamlandırması onun gelenekle olan bağını güçlendirmenin yanı sıra bilimleşme sürecinde kendi ne’liğine yanıt/yanıtlar bulmasına katkıda bulunur. Ülkemizde din eğitiminin beslendiği gelenek olan İslam düşüncesinin önemli kavramlarından biri de niyettir. Niyet kavramı İslam düşünce geleneğinde niyet hadisi olarak meşhur olan hadis bağlamında farklı boyutları ile çalışmalara konu edilmiştir. Bu çalışmada niyet kavramının anlamlarını genelde eğitim özelde ise din eğitimi açısından yeniden gündeme getirerek niyetin anlamlarını ve gelenekte yapılan tanımlarını din eğitiminin bakış açısıyla yeniden değerlendirmeyi hedefledik. İslam düşüncesinde niyetin sözlük anlamlarından yola çıkılarak yönelmek ve gaye anlamlarına geldiği görülmektedir. Niyet anlam ağında bulunan iradenin bir alt kavramı olarak gelecekteki eylemlere ilişkin olduğunda azim, eylemlerle birlikte olduğunda kasıt anlamlarına gelmektedir. Gelenekte yapılan tanımlardan hareketle niyetin bilinçli kişinin bir veya birden fazla gaye ile eyleme yönelerek ey lemden doğan sonuçların sorumluluğunu üstlenmesi olarak tanımlanmasını önerdik. Sonuç olarak böyle bir tanımda eğitim ve din eğitimi açısından niyetin; niyet eden kişi ile ilişkili olarak bilinçlilik ve sorumluluk, niyet edilenle ilişkili olarak ise amaç ve yönelim anlam katmanlarına sahip olacağı söylenebilir.