Şeyh Hâmid-i Mardinî ve Hâlidiliğin Hâmidiyye kolu

Abstract

Şeyh Hâmid-î Mardinî, 1802 tarihinde Siirt'te doğmuş, XIX. Yüzyılın önemli âlim ve sûfîlerinden biridir. İlk eğitimini Siirt'te Molla Halil es-Si'irdî'nin yanında aldıktan sonra Şırnak iline bağlı Gabar Dağı üzerindeki Basret Medresesi ve Dergâhı'nda Şeyh Halid-i Cezeri'nin yanında yetişmiş ve ondan hilafet almıştır. Hilafet sonrası önce memleketi Siirt'te daha sonra Mardin'de tedris ve irşad faaliyetlerinde bulunmuştur. 1882 yılında Mardin'de vefat etmiştir ve kabri Mardin'dedir. Şeyh Hâmid, Mardin ve çevresinde birçok tekke ve medrese kurmuş ve yapmış olduğu tasavvufî faaliyetler sonucunda ilk defa Hâlidîliğin Mardin ve çevresinde yayılmasına vesile olmuştur. Bölgedeki köylerde görev yapan din görevlilerinin birçoğu bu medreselerde yetişmiştir. Bu nedenle Hâlidiyye Mardin ve çevresinde bir kol olarak Hâmidiyye şeklinde anılmıştır. Bu yolla pek çok insanın Nakşi/Hâlidî yoluna girmesini sağlamıştır. Şeyh Hâmid, fıkıh, hadis, tefsir, akâid ve tasavvuf alanında birçok eser yazmasına rağmen günümüze ancak üç eseri ulaşmıştır. Bu çalışmada Şeyh Hâmid-i Mardinî'nin hayatı, eserleri, görüşleri ve kurduğu dergâh ve medreseler inclenmeye çalışılmıştır.