İbn Dureyd’in Cemheretu’l-Luga adlı eserinin tefsir ilmi acısından değerlendirilmesi

Abstract

Arapça sözlük çalışmalarının başlamasında yatan ana neden, Kur’an’ın anlaşılmaması endişesidir. Bu yüzden söz konusu eserler, içlerinde Kur’an’a ait pek çok kelimeyi ve tefsirini barındırmaktadır. Bu yönüyle ilk sözlükler, filolojik tefsirin örnekleri olarak görülmelidir. Önemli bir dil bilgini olan İbn Dureyd, “Cemheretü’l-Luga” adlı eserinde beş yüze yakın ayet zikretmiş ve bir o kadar Kur’an kelimesini tefsir etmiştir. Müellifin, bu eserinde bizlere sunduğu zengin tefsir malzemesi, onun filolojide olduğu kadar tefsir ilminde de hatırı sayılır bir birikime sahip olduğunu göstermektedir. İbn Dureyd, Kur’an kelimelerinin tefsirinde hem rivayet hem de dirayet metodunu kullanmıştır