Trafik kaza kara noktalarının tespiti ve çözüm önerileri: Şırnak örneği

Abstract

Karayollarında artan araç sayısına bağlı olarak yaşanan trafik yoğunluğu son yıllarda Dünya genelinde trafik kaza sayısının artmasına neden olmaktadır. Trafik kazalarının sonuçları ciddi maddi ve manevi kayıplara yol açmaktadır. Bu nedenle, yaşanan trafik kazalarının irdelenmesi ve analiz edilmesi, kaza sayısının düşürülmesi ve önlenmesinde kritik derecede önemlidir. Kazaların yoğun derecede yaşandığı bölgelerin öncelikli olarak etüd edilmesi gereklidir. Literatürde, kazaların yoğun olarak yaşandığı bölgeler "trafik kaza kara noktası" olarak tanımlanmıştır. Dünyada ve Türkiye'de trafik kazalarının önlenebilmesi için kara noktalar tespit edilmekte ve belirlenen kara noktalar iyileştirmektedir. Ancak, kara noktaların tespiti için kabul gören tek bir yöntem yoktur. Türkiye'de kara nokta tespiti, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yapılmakta olup, Oran Kalite Kontrol Yöntemi kullanılmaktadır. Tez çalışmasının amacı, Şırnak ilindeki kara noktaları literatürde yer alan farklı yöntemleri kullanarak tespit etmektir. Bu amaçla, 2013 ile 2017 yılları arasında Şırnak il merkezi ve ilçelerine ait bağlantı yollarında gerçekleşen trafik kaza verileri toplanmış ve kara nokta tespitinde kullanılmıştır. Kara nokta tespiti için Oran Kalite Kontrol, Kaza Sayısı, Kaza Tekrar Oranı ve Eşdeğer Ağırlık Yöntemleri kullanılmıştır. Kaza Sayısı, Kaza Tekrar Oranı ve Eşdeğer Ağırlık Yöntemlerinin her biri için kritik değer seçilmiş ve elde edilen sonuçlar, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından kullanılan Oran Kalite Kontrol Yöntemi sonuçları ile karşılaştırılmıştır. İncelenen bölgede gerçekleşen trafik kazaları, gerçekleştikleri saat, gerçekleşme sebebi ve araç tipine göre değerlendirilerek analiz edilmiştir. Belirlenen kara noktalar yol geometrik özellikler, yol yüzey durumu ve trafik değerleri bakımından ayrıntılı olarak incelenmiştir. Tespit edilen kara noktaların kara nokta olma sebepleri ortaya konularak çözüm önerileri sunulmuştur. Gelecek çalışmalarda, Oran Kalite Kontrol Yöntemi dışındaki diğer yöntemler için kritik değer seçiminde bu çalışma sonuçları referans alınabilir.