Endülüs’te Bir Varoluş Mücadelesi: Mevlid-i Nebî Kutlamaları ve Azefî Ailesinin Rolü

Abstract

Bu çalışmada, Endülüs coğrafyasında 7./13. yüzyılda ortaya çıkan Mevlid-i Nebî kutlamalarının tarihî kökenleri, gelişimi ve toplumsal işlevleri ele alınmaktadır. Araştırmanın temel amacı, Sebte’li Ahmed el-Azefî ve oğlu Ebü’l-Kâsım el-Azefî öncülüğünde başlatılan mevlid kutlamalarının bölgedeki inanç muhafazası ve toplumsal dayanışmadaki rolünü tespit etmektir. Endülüs’te siyasi ve kültürel çözülmenin yaşandığı bir dönemde bu tür dinî merasimlerin nasıl bir kimlik koruma aracı olarak işlev gördüğü değerlendirilmektedir. Çalışma, mevlid kutlamalarının Doğu İslam dünyasındaki örneklerden etkilenmediğini, Endülüs’teki sosyo-politik ortama bir cevap niteliği taşıdığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu noktada Hristiyan baskısının arttığı ve Müslüman kimliğin tehdit altında olduğu bir süreçte mevlid kutlamalarının kültürel direniş aracı hâline geldiği fikrinden hareketle şekillenmiştir. Araştırmanın kapsamını Azefî ailesinin başlattığı mevlid kutlamaları oluşturmakta ve bu husus yazdıkları ed-Dürrü’l-munazzam adlı eser üzerinden temellendirilmektedir. Dolayısıyla bu çalışmanın sınırlarını Endülüs’te ortaya çıkan mevlid merasimleri ile bu kutlamaların teşekkülünde etkili olan Azefî ailesinin katkıları oluşturmaktadır.