Şırnak ili İdil ilçesinde yetiştirilen üzüm çeşitlerinin ampelografik özelliklerinin belirlenmesi

Abstract

Bu çalışma; 2017-18 yılları arasında Şırnak ili İdil ilçesinde yetiştiriciliği yapılan üzüm çeşitlerinin ampelografik özelliklerini uluslararası normlara göre ayrıntılı olarak tanımlamak amacı ile yürütülmüştür. Çalışmada; büyük ölçüde IBPGR, OIV ve UPOV tarafından hazırlanarak 1983 yılında yayınlanan "Descriptors for Grape" adlı yayından faydalanılmış olmakla beraber 1989 yılında yayınlanan "Minimal Descriptor List for Grapevine Varieties" adlı bir yayından da yararlanılmıştır. İdil ilçesine bağlı köylerde tespit edilen 20 üzüm çeşidi, 77 karakter bakımından değerlendirilmiştir. Ayrıca ilçenin iklim özellikleri ve uygulanan bağcılık tekniğine değinilmiştir. Araştırmaya konu çeşitlerde; sürgün ucunun açık, sülük dizilişinin kesikli, çekirdek kenarlarında çıkıntıların olmaması bu çeşitlerin V. Vinifera L. türüne ait olduklarını göstermiştir. Tüm çeşitlerde sürgün pozisyonu yarı dik; sürgün/çubuk'ta boğum ve boğum araları tüysüz; yaprak sapı yatık tüysüz; meyve eti renksiz, tane çekirdekli ve yıllık dalda yüzey çizgili olarak bulunmuştur. Sürgün ve çubuk, yaprak, salkım, tane ve çekirdeklere ilişkin diğer özellikler de çeşitler arasında farklılıklar gösterirken bunların aynı çeşitte, hatta aynı omcada dahi farklılık gösterebileceği gözlemlenmiştir. Yörede yetiştirilen üzüm çeşitleri genellikle sofralık olarak kullanılmakla beraber kuru üzüm, pekmez, pestil gibi ürünlerin yapımında da kullanılmaktadır.