Tarih boyunca ezana yapılan ilaveler

Abstract

Bütün İslam ülkelerinde günde beş kez minarelerden okunan ve Müslümanlara namazın vaktinin geldiğini haber veren ezana, tarih içinde bazı müdahaleler yapılmıştır. Arapça orijinal lafızlarına bazı ilavelerin yapılması da ezana yapılan müdahalelerden biridir. Bilindiği gibi ezan, Hz. Peygamber döneminde nihaî şeklini almıştır. Ancak daha sonraki dönemlerde ona bazı eklemeler yapılmıştır. Bunların bir kısmı dua, namazın önemine vurgu yapan ve ona davet içerikli ifadeler iken, bir kısmı da siyasi mesaj taşımaktadır. İşte bu makalede bunların üzerinde durulacaktır. Bunun için kısa bir şekilde bir simge olarak ezanın önemi, ortaya çıkışı ve orijinal şeklinin belirlenmesi işlenecek, ardından tarih boyunca kimlerin niçin ve ne şekilde ezana ilaveler yaptığı hususu irdelenecektir. Ayrıca ezana ilave yapmaya sürükleyen nedenler işlenecektir. Bu arada mezhep âlimlerimizin bu ilaveleri nasıl karşıladıkları ve değerlendirdikleri gibi hususlar da makalede ele alınacaktır.