Ma’rifetu Ulumi’l-Hadis

Abstract

Herhangi bir ilmin sağlıklı bir şekilde anlaşılması, ancak o ilme ait sağlam ve uygun bir usul veyahut bugünün ifadesi ile iyi bir metodolojinin varlığına bağlıdır. Zira usulsüz vuslat mümkün değildir. Usul ve yöntem olmadan hedefe varmak mümkün değildir. Bugün temel İslam bilimlerinde tartışılan birçok problemin kaynağına bakıldığında, problemin genellikle usul ve metodoloji sorunu olduğu görülecektir. Bu bağlamda âlimlerimiz, daha ilk dönemlerden itibaren kitaplarda dağınık olarak bulunan usul konularını derleyip bir araya getirmişlerdir. Hem fıkıh hem de hadis alanında sayılan ilk usul kitabı imam Şafii’ye (v. 204 h.) ait olan er-Risale adlı eserdir. Bunda uzun bir zaman sonra, yaklaşık hicrî dördüncü asırda, hadis ilimlerinde yenive müstakil bir usul kitabı ancak yazılmıştır. İşte bu kitap tanıtımında hicrî dördüncü asırda hadis usulü sahasında yazılmış önemli bir eserden söz edilecektir. O eser de ünlü muhaddis Hâkim en-Nisaburi’nin eseri, Ma’rifetu Ulumi’l-Hadis’tir.