“İdeoloji ve kimlik: Hindistan'ın değişen parti sistemleri” kitabının incelemesi

Abstract

Bu çalışma, büyük bir kurumsal değişim sürecinin yaşandığı Hindistan siyaseti bağlamında oldukça yankı uyandıran Pradeep Chhibber ve Rahul Verma’nın “İdeoloji ve Kimlik: Hindistan'ın Değişen Parti Sistemleri” eserinin incelenmesidir. Bir süredir anayasadan yasama, yürütme ve yargı kurumlarına, ordudan parti ve parti sistemlerine kadar Hindistan’daki kamusal ve siyasal kurumların değişim ve dönüşümü karşılaştırmalı siyaset literatürü açısından ilgiyle takip edilmektedir. Ülkede yaşanan son 2019 seçimleri sonrasında ise, iktidar partisi BJP’nin galibiyetiyle birlikte ülke siyasetindeki dönüşüm, parti sistemlerinin değişimi üzerinden ortaya çıkan yeni güç ilişkileri bağlamında analiz edilmeye çalışılmıştır. Bağımsızlık sonrası ülke tarihinin çoğunluğunda hâkim parti konumunda bulunan Kongre Partisi’nin düşüşü sonrası ortaya çıkan çok partili ve de iki kutuplu çok partili sistemlerin yerini artık BJP’nin hâkim parti olduğu “BJP Sistemi”ne bıraktığı tartışılmaya başlanmıştır. Diğer yandan literatürde ülkenin ulusal parti sisteminin yanında, eyaletler düzleminde de her bir eyaletin farklı bir parti sistemine sahip olduğunu inceleyen ve ülkenin artık çoklu parti sistemlerine sahip olduğunu vurgulayan çalışmaların varlığı da oldukça artmıştır. Tabi analiz birimi kurumlar olunca, ülke siyasetindeki güç değişimi kurumsal değişim tartışmaları üzerinden ilerlemiş ve de söz konusu kurumsal dönüşümlerin köken ve sebepleri de doğal olarak ilgi konusu haline gelmiştir. İşte ülke siyasetindeki parti sistemi değişimlerini fikirler ve ideoloji üzerinden okuyan Chhibber ve Verma’nın çalışması bu doğrultuda oldukça kritik bir önem arz etmektedir. Bu bağlamda öncelikle ülkedeki parti sisteminin dönüşümü hatırlatılacak ve ardından çalışmanın analizi yapılmaya çalışılacaktır.