Savunma harcamalarının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi:seçilmiş ülke grupları üzerinde bir uygulama (1993-2017)

Abstract

Savunma harcamalarının ekonomik büyümeyi etkilediğini ortaya koyan ilk çalışma, Benoit'n 1973 ve 1978 yıllarında yaptığı çalışmalardır. Savunma harcamaları, gerek ülkelerin iç ve dış tehditlere karşı güvenliğini sağlamada gerekse ekonomik etkileri açısından önemlidir. Bu neticede savunma harcamalarının, ülkelerin GSYH'si içindeki payı son zamanlarda gittikçe artmaktadır. Savunma harcamaları, savunma hizmetleri için kamu harcamalarından ayrılan kısım olarak tanımlanabilir. Ülkeler için, güç ve başarının en önemli unsurlarından biri ekonomik büyümedir. Dolayısıyla iktisatçılarında en çok üzerinde durdukları konu, savunma harcamalarının ekonomik büyüme ile olan ilişkisidir. Savunma harcamaları üzerinde oluşan literatür incelendiğinde bir fikir birliğinin olmadığı görülmektedir. Yapılan çalışmalar; Askeri Keynesyen yaklaşım ve Neo-Klasik yaklaşım çerçevesinde, herhangi bir ülke veya ülke grubunda ele alınmıştır. Sonuç olarak savunma harcamalarının ekonomik büyümeyi pozitif veya negatif etkilediğini, savunma harcamaları ile ekonomik büyüme arasında bir ilişkinin olup olmadığı eş-bütünleşme analizi ile elde edilmeye çalışılmıştır. Bu tez çalışmasında ise1993-2017 dönemi için en çok savunma harcaması yapan ilk 15 ülke grubu; 15 ülkenin tamamı, savunma sanayisinde dış ticaret fazlası veren ülkeler ve savunma sanayisinde dış ticaret açığı veren ülkeler olarak üç ayrı modelde Panel Veri Analizi ile incelenmiştir. Savunma sanayinde dış ticaret fazlası veren ülkelerde "Askeri Keynesci Yaklaşım", Türkiye'nin de aralarında bulunduğu ve savunma sanayinde dış ticaret açığı veren ülkelerde ise "Neo-Klasik Yaklaşımın geçerli olduğu sonucuna varılmıştır. 15 ülke grubu ve Türkiye'nin de içinde bulunduğu savunma sanayisinde dış ticaret açığı veren ülke grubunda, savunma harcamaları ve ekonomik büyüme arasında uzun dönemli bir ilişkiye rastlanmamıştır. Savunma sanayisinde dış ticaret fazlası veren ülkelerde ise savunma harcamaları ve ekonomik büyüme arasında uzun dönemli bir ilişkinin olduğu, bu ilişkinin pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla savunma harcaması yüksek olan her ülkenin ekonomik büyümelerinin de yüksek olduğu sonucuna varılamaz. Bu sebepten ötürü ülkeler en uygun kritere göre gruplandırılarak incelenmelidir.