Şırnak ili kömür üretimi iş kolunda faaliyet gösteren firma sahiplerinin sosyo- ekonomik durumlarına genel bakış – 2010

Abstract

Ülkemiz, yeraltı kaynakları açısından oldukça zengin bir ülkedir. Diğer ülkelerde olduğu gibi ülkemiz de zengin maden yataklarından çıkardığı madenleri, sanayi sektörü için hammadde olarak kullanmaktadır. Ancak şu an çıkarılan madenler, madencilik sektöründe yaşanan birtakım sorunlar nedeniyle istenilen seviyenin altında seyretmektedir. Madencilik sektörü, bağlantılı olduğu sektörler göz önüne alındığında kalkınmanın en önemli ana unsurlarından bir tanesidir. Madencilik sektörü denilince ilk akla gelen özellikler arasında, risk unsurunu fazlaca içinde barındırması, önemli miktarda sermaye ihtiyacının bulunması ve yapılan yatırımların geri dönüş süresinin uzunluğu sayılabilir. Madencilik sektöründe dezavantajlı pek çok durum vardır. Bu durumların önemli bir kısmı, sektörün çevresel etkenlere bağlılığı (maden yatağının dağlık bölgelerde ve alt yapı hizmetlerinden yoksun olan bölgeler olması) sonucu ortaya çıkmaktadır. Ülkemizde madencilik sektörüne bakıldığında, dünya çapında çıkarılan maden çeşitliliği göz önüne alındığında önemli bir çeşitliliğe sahip olduğu söylenebilir. Ancak, bu çeşitlilik maden çıkarımı söz konusu olduğunda kendisini göstermemektedir. Ülkemizde çıkarılan belli başlı madenler arasında, bakır, demir, bor mineralleri, krom, boksit, kükürt, civa, kömür vb. sayılabilir. Ülkemizde çıkarılan madenler arasında kömür madeni kullanım yerlerinin çeşitliliği de göz önüne alındığında, önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada, Şırnak ilinde madencilik sektörünün bir alt kolu olan kömür üretimi alanında faaliyet gösteren firmaların sahiplerinin 2010 yılı başı itibariyle Sosyo-ekonomik durumlarının ortaya konulması amacıyla yapılan anket uygulaması ve sonuçları, elde edilen veriler doğrultusunda analiz edilmeye çalışılmıştır. Anket uygulamasında 2010 yılı başı itibariyle Şırnak ilinde kömür üretimi alanında faaliyet gösteren toplam 40 firmanın tamamına yakınına ulaşılarak uygulamaya katılmaları sağlanmıştır. Anket çalışmalarında zaman serisi ve yatay kesit veri türlerinden herhangi bir tanesi kullanılabilir. Bu çalışmada 2010 yılı başı itibariyle firma sahiplerinin Sosyo-ekonomik durumlarının bilinmesi amaçlandığı için yatay kesit veri türü kullanılmıştır.