Siirtli aşık bir sûfî: Şeyh Muhammed Hazîn-i Firsâfî

Abstract

Bu makalede, Şeyh Muhammed Hazîn-i Firsâfî’nin hayatı, eserleri ve tasavvufî görüşleri ortaya konulmuştur. Şeyh Muhammed Hazîn-i Firsâfî, 1816 yılında Siirt’e bağlı Firsâf köyünde doğdu. Abdulkâdir-i Geylânî neslinden olan Firsâfî, medrese tahsilini Molla Halîl-i Siirdî’nin yanında yaptı. Daha sonra bir süre Mardin’de Kâsımiye Medresesi’nde okudu. Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî’nin halîfelerinden Şeyh Osman Sirâceddîn-i Tavîlî’nin yanında tasavvufî eğitimini tamamladı ve 1844 yılında icâzet aldı. Bu tarihten sonra hayatının sonuna kadar ilim, tedris ve irşad faaliyetleri yürüttü. 1892 yılında vefat etti. Düşüncelerini, yazmış olduğu dokuz şiirde dile getirdi. Daha ziyade ilâhî aşk, peygamber sevgisi, insan ve dünyanın hakîkati konularında yoğunlaştı. Şiirlerinde dile getirdiği aşk ve vecd hali Nakşbendî-Hâlidî yolunda çok az sûfî tarafından dile getirilmiştir. Bu yönüyle Firsâfî, Hâlidî yolunda önemli bir âlim, şâir ve sûfîdir.