Differentiation of Service Speed With Multi Criteria Decision Making Techniques in Waiting Line Problems

Abstract

Bekleme hattı problemleri, bir işlemin gerçekleşmesi için bekleyen insan, makine ve malzeme topluluğuna bağlı olarak tanımlanır. Bekleme hattı ile ilgili problemlerin çözümünde sisteme ilişkin, geliş kaynağı, kuyruk süreci, servis kanalı ve servisten çıkış süreci gibi sistemle ilgili veriler kullanılmaktadır. İşletmeler probleminin yapısına göre bekleme hattı modeli oluşturulmakta ve kuyrukta hizmet için bekleme, hizmet süresi gibi hesaplamalar yapılmaktadır. Literatürde yer alan bekleme hattı modellerinde tüm kanallarının hizmet hızı eşit olarak kabul edildiği için, her bir hizmet kanalının toplam bekleme süresini ne ölçüde etkilediği belirlenememektedir. Bu çalışmada, bekleme hattında her bir hizmet kanalının toplam bekleme süresini ne kadar etkilediğinin belirlenmesini sağlayacak yeni bir yaklaşım sunulmuştur. Bu amaçla bekleme süresi sistem birimlerinin çok kriterli karar verme teknikleri ile ağırlıklandırılması yoluyla hesaplanmıştır. Çalışmada sunulan yeni yaklaşıma göre elde edilen sonuçlarla mevcut kuyruk kuramı yaklaşımı ile elde edilen sonuçlar karşılaştırılmıştır. Çalışmada elde edilen sonuçlar; hizmet kanallarının hizmet hızının farklılaştırılmasının daha gerçekçi sonuçlara ulaşılmasını ve hangi hizmet kanalının bekleme sürelerine daha fazla etki ettiğinin saptanmasını sağladığını ortaya koymuştur. Yeni metot ile elde edilen sonuçlara göre bekleme süresinin azaltılması için yapılacak iyileştirme çalışmalarında hangi hizmet kanallarına öncelik verilmesi gerektiğine yönelik öneriler sunulmuştur.