Kanonik İncillerde İsa ve Şeytan Diyaloğu: Karşılaştırmalı Bir Yaklaşım

Abstract

Şeytanın sınayıcı yönü birçok dinî anlatıda mevcuttur. Şeytan bu yönüyle Tanrı tarafından seçilmiş pek çok dinî önderi saptırmaya çalışmıştır. Bununla birlikte Şeytan; insanoğlunun dünyada yaşamasının ve günahkâr olmasının da asıl sebebi görülmektedir. Hıristiyan dinî geleneğinde de Şeytan bu özelliği ile bilinmekte ve İncillere bakıldığında İsa’nın böyle bir durumla karşılaştığı görülmektedir. İlk başta Şeytan, Âdem ve karısı Havva’yı kandırarak onların cennetten düşüşüne sebep olurken, İsa ile olan diyalogda İsa’nın vahşi hayvanlarla birlikte oluşu, bir cennet tasviri barındırmaktadır. Yahudi geleneğinde Tanrı’nın hizmetindeki kötü varlık özellikleriyle betimlenen Şeytan, Hıristiyan geleneği ile birlikte Tanrı’nın karşısında konumlanmıştır. Şeytan, İsa’yı çölde önemli bir sınamaya tabi tutmuştur. Yahudilerin çölde geçirdikleri kırk yıl süre içindeki tutumları ile İsa’nın kırk günlük açlığa ve susuzluğa direnmesi arasında bir benzerlik söz konusudur. Bu süreçte İsa, Yahudilerden farklı olarak “günahsız Oğul” olma özelliğiyle sınanma karşısında Şeytan’ın çabalarını boşa çıkarmıştır. Kanonik İncillerde Şeytan’ın İsa’yı sınamasına ilişkin anlatılar benzerlikler kadar farklılıklar da içermektedir. Bu bağlamda vaftiz hadisesi, göğün yarılması, Kutsal Ruh’un betimlenmesi, çölde sınanma ve Şeytan’ın İsa’ya yaklaşımı ile içinde bulunduğu çaresizlik durumu makalenin odak noktasını oluşturmaktadır. Makale İncillerdeki farklı anlatımlar ve çelişkiler sonuç için betimleyici ve özetleyici bir tablo sunmaktadır. Bu çalışma karşılaştırmalı bir yöntemle ele alınmıştır ve İnciller arasındaki farklılıkların ortaya çıkarılması, değerlendirilmesi ve rivayetlerin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır.