İrhâsâtla ilgili rivâyetlerin metin ve anlam açısından değerlendirilmesi

Abstract

İrhâsât, Allah tarafından peygamber olarak gönderilen insanların, vahiy almadan önceki yaşamlarında meydana gelen hârikulâde olayları ifade eder. Hz. Muhammed’in de özellikle doğumu esnasında olağanüstü bazı hadiselerin yaşandığı nakledilmektedir. Bu makalede, siyer-meğâzî kaynakları esas alınarak, Hz. Peygamberin nübüvvetiyle ilişkilendirilen aşağıdaki hârikulâde hadiselerle ilgili rivâyetler incelenmektedir: Hz. Muhammed doğduğunda; Busrâ’yı aydınlatan bir nurun çıkması, Mekke’de bir yıldızın doğması/yıldızların sarkması, Kisrâ’nın sarayının on dört burcunun yıkılması, Mecusilerin hiç sönmeden yanan ateşlerinin sönmesi ve Sâva Gölü’nün kuruması. Çalışmada şu tespitler yapılmaktadır: Söz konusu hadiselere ilişkin haberler, rivâyet tekniği ve anlamı açısından telif mümkün olmayan sayıda ve nitelikte çelişki içermektedir. Resûlullah’ın vefatından sonra üretilen ve tarihî seyir içerisinde şekillenen bu rivâyetlerin çıkışında nübüvvet kurumunu ispat etme, Hz. Peygamberi yüceltme ve Ehl-i kitapla peygamber yarıştırma gibi faktörler belirleyici olmuştur.