Talmud geleneğinde isa’nın iz düşümleri

Abstract

Talmud, Yahudilikte Orta Çağ’ın başlarından itibaren Filistin ve Babil’de yaşayan bilgelerin uzun süren çalışmaları sonucunda ortaya çıkan, tarihi süreçte zamana ve şartlara göre geliştirilen sözlü yasa sisteminin yazılı halidir. Fakat belirtmek gerekir ki Talmud metninin içeriğinde yasalar dışında diğer konular da yer almaktadır: Özellikle İsa ve onun kimliği ile ilgili yer alan bilgiler Hristiyanlık ve Yahudilik arasındaki fikir ayrılığının temelini oluşturmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, Talmud metni açısından İsa’ya yaklaşım hususunda, ona verilen isimlerin ve ifadelerin anlamını ortaya çıkarmak ve analiz etmektir. Bu bağlamda, Talmud’da İsa hakkında daha çok bahseden bölümler, özellikle Sanhedrin, Shabat ve Hagiga bölümlerinde İsa’ya verilen Yeşu, Ben Pantira, Yeşu haNotsri, Ben Stada isimleri, bu isimlerin kullanım nedenleri ve anlamları, ayrıca İsa’yla ilgili bahsi geçen bölümlerde kullanılan ifadeler ve/veya hitap şekilleri ana hatlarıyla değerlendirilmeye çalışılacaktır. Ayrıca Talmud metninde İsa’nın annesi; İsa'yı evlilik dışı doğuran ve onu koruyan bir kadın olarak bahsedilmekte olan Meryem’le ilgili pasajlardan örnekler sunulacaktır. Bu hususlar dikkate alınarak Talmud literatürünün İsa konusunda Yahudilik için bir kaynak teşkil edip etmediği araştırılacaktır. Bu çalışma sadece Talmud’daki İsa yaklaşımı ile sınırlıdır.