MEMLÜKLER DÖNEMİNDE KÂRİMÎ TÜCCARLARININ ULUSLARASI TİCARETTEKİ YERİ VE ÖNEMİ

Abstract

Ortaçağ'da özellikle XI. ve XV. yüzyıllar arasında varlığını sürdürmüş olan “Kârimî tüccarları” Ortadoğu ve Uzakdoğu'nun önemli bir tüccar grubuydu. Bu tüccar grubu devlete zamanında ve tam olarak vergilerini ödemeleri sebebiyle ün salmışlardı. Karimi tüccarları Fatimiler döneminde tarih sahnesine çıkmalarına rağmen asıl ticari açıdan gelişmesi ve uluslararası ticarette etkin rol oynamaları Memlükler döneminde olmuştur. Çünkü Memlük sultanları gerek ulusal ve gerekse uluslararası ticareti teşvik ediyorlardı. Devletin yapmış olduğu bu teşvikten en çok Karimi tüccarları yararlanmıştır. Karimi tüccarları XIII. ve XIV. Asırlarda çok zenginleştiler ve ticari faaliyetlerini Ortadoğu’dan Uzakdoğu ülkelerine Hindistan, Çin ve Batı Avrupa’ya kadar geniş bir alana yaymışlardır. Kârimî tüccarları Hindistan'dan baharatı, Çin'den ipeği ve mücevheratı ve diğer ülkelerden satın aldıkları tekstilden gıda maddelerine kadar ve hatta kereste, silah ve zırha kadar her türlü ticari emtiayı satıyorlardı. Hindistan ve Çin’den gelen bu çeşitli ticari mallar önce Yemen’in Aden limanına oradan da Kızıldeniz üzerinde bulunan Ayzab limanına getiriliyor ve buradan da develerle Mısır’a ulaştırılıyordu. Mısır’a getirilen bu mallar, çeşitli antrepolarda depolanıyor ve buradan da Cenevizli, Venedikli, Marsilyalı, Pisalı ve Katalonyalı tüccarlara satılıyordu. Böylece bu ticari aktiviteden çok kazanç elde ediyorlardı. Bu tüccar grubu o kadar zenginleşmişti ki, Memlükler döneminde devlete borç para verecek kadar ekonomik güce erişmişlerdi. Karimi tüccarları XV. yüzyılın sonlarına yaklaştıklarında gerek Memlük devletinin uyguladığı baskıcı ekonomik ve ticari politikalar ve gerekse Papalığın uyguladığı ticari ambargolar yüzünden güçlerini kaybettiler ve XV. asrın sonunda tarih sahnesinden çekilmişlerdir. Hatta kendi işlerini devlet kademesinde daha rahat halledebilmek için devletin üst düzey bürokrasisinde bile görev almışlardır. Bu tüccar grubunu incelemek ve araştırmak uluslararası ticaret bakımından çok önemlidir.