Midyat (Mardin) ilçesinde bazı yerel üzüm genotipleri ve ampelografik özelliklerinin belirlenmesi

Abstract

Bu çalışma; 2019-2020 yılları arasında Mardin ili Midyat ilçesinde yetiştiriciliği yapılan mahalli üzüm çeşitlerinin Ampelografik özelliklerinin uluslararası normlara göre ayrıntılı olarak tanımlaması için ile yürütülmüştür. Çalışmada; büyük ölçüde IBPGR, OIV ve UPOV tarafından hazırlanarak 1983 yılında yayınlanan "Descriptors for Grape" adlı yayından faydalanılmış olmakla beraber 1989 yılında yayınlanan "Minimal Descriptor List for Grapevine Varieties" adlı bir yayından da yararlanılmıştır. Mardin ilinin Midyat ilçesine bağlı mahallelerinde ve köylerinde tespit edilen 28 üzüm çeşidi, 77 karakter bakımından değerlendirilmiştir. Ayrıca ilçenin iklim özellikleri ve uygulanan bağcılık tekniğine değinilmiştir. Araştırmaya konu çeşitlerde; sürgün ucunun açık, sülük dizilişinin kesikli, çekirdek kenarlarında çıkıntıların olmaması bu çeşitlerin Vitis vinifera L. türüne ait olduklarını göstermiştir. Tüm çeşitlerde sürgün pozisyonu yarı dik; sürgün/çubuk'ta boğum ve boğumaraları tüysüz; yaprak sapı yatık tüysüz; meyve eti renksiz, tane çekirdekli ve yıllık dalda yüzey çizgili olarak bulunmuştur. Sürgün ve çubuk, yaprak, salkım, tane ve çekirdeklere dair diğer özellikler de çeşitler arasında farklılıklar gösterirken bunların aynı çeşitte, hatta aynı omcada dahi farklı olabileceği gözlemlenmiştir. Yörede yetiştirilen üzüm çeşitleri genellikle sofralık olarak tüketilmekle beraber kuru üzüm, pekmez, pestil gibi ürünler de değerlendirilmektedir.