SINIF ÖĞRETMENLERİ VE SINIF ÖĞRETMEN ADAYLARI ÜZERİNE YAPILMIŞ DOKTORA ÇALIŞMALARININ İNCELENMESİ

Abstract

Bu araştırmanın amacı, Türkiye’de sınıf öğretmenleri ve sınıf öğretmen adayları üzerine yapılmış doktora tezlerini belirlenen ölçütlere göre incelemektir. Tarama modelinde yürütülen bu çalışma, dokümanter analize dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. YÖK Ulusal Tez Merkezinden temin edilen doktora tezleri 2006-2016 yılları ile sınırlandırılmıştır. Tezlere ilişkin veriler, tez kodlama formu aracılığıyla araştırmacı cinsiyeti, tamamlandığı yıl, ilgili alan, hazırlandığı üniversite, veri toplama araçları ve araştırma modeline göre kategorize edilerek, içerik analizine tabi tutulmuş ve yorumlanmıştır. Çalışmada, 2006-2016 Aralığında sınıf öğretmenliği ile ilgili olarak, kadınlarda biraz daha fazla olmak üzere, erkek araştırmacılarla benzer sayıda ve daha çok sınıf öğretmenleri ile ilgili doktora tezleri yürüttükleri, bu tezlerin en fazla 2007, 2012, 2015 ve 2016 yıllarında tamamlandığı belirlenmiştir. Bu yıllardaki artışın, eğitim sistemindeki değişimlerle ilgili olduğu değerlendirilmiştir. Çalışmada, belirlenen süreçte çoğu Gazi Üniversitesinde olmak üzere tamamlanan doktora tezlerinin, yaklaşık1/3’nün sınıf öğretmenliği; diğerlerinin ise, bu kademeyle ilgili farklı disiplinlerle ilişki olduğu belirlenmiştir. Sınıf öğretmenliğinin çok disiplinli olan doğası ile ilişkilendirilen bu durumun, sınıf öğretmenliğinin bağımsız bir disiplin olarak gelişmesini güçleştireceği değerlendirilmiştir. Çalışmada sınıf öğretmenliği ile ilgili doktora tezlerinde en fazla karma modelin kullanılmış olduğu ve veri toplama aracı olarak da ölçek ve formların kullanıldığı, bunları testler, gözlem, anket ve görüşme tekniklerinin izlediği saptanmıştır. Buradan, Türkiye’de sınıf öğretmeni disiplini araştırmacılarının, metodolojik olarak çağdaş dünyayı yakından izledikleri ve çoğunlukla karma modeli tercih etmelerinin ise, bir paradigma dönüşümüne işaret sayılabileceği sonucuna varılmıştır.