Kur'an'da ulemâ kavramı

Abstract

Kur'ân-ı Kerim'in daha iyi anlaşılması için çeşitli tefsir çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmalar konunun mahiyetine göre farklı yöntemlerle yapılmıştır. Bu yöntemlerden bir tanesi de Kur'ân'daki bir kavramı ele alma, bu kavramı genişçe inceleme ve değerlendirme şeklindedir. "Kur'ân'da Ulemâ Kavramı" adlı bu çalışmamızda "Ulemâ" kavramı konulu tefsir metoduyla incelenecektir. "Ulemâ", Kur'ân'ın birkaç yerinde değişik şekillerde geçmektedir. Bu kavram, tarih boyunca bütün semavi dinlerde ve cahiliye döneminde de onu karşılayan ya da o misyonu taşıyan kesimlere verilen bir isim ve unvandır. Söz konusu semavi dinlerin temel eserlerinde "ulemâ" kavramını karşılayan terimler geçmektedir. Çalışmada "ulemâ" kavramının mahiyeti, "ulemâ" nın İslam inancındaki yeri ve misyonu ve diğer dinlerle karşılaştırması yapılmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda İslamiyette, Yahudilikte ve Hıristiyanlıkta ve özet bir şekilde cahiliye döneminde ulemânın rolü üzerinde durulmuştur. Kurân'da "ulemâ" kavramının geçtiği yerlerde sadece İslam âlimlerinden bahsedilmemekte önceki ümmetlerin âlimlerinden de bahsedilirken bu kavram kullanılmaktadır. Kur'ân'daki ondört âyette "ulemâ", ilim ve ilim kelimesinin türevleri üzerinde durulmuştur. Bu kavramı ele almamızın sebebi ümmetin önderleri olan ulemâyı ve kendilerinde olması gereken özellikleri açıklamaktır.