Sağ Popülizmin COVID-19 Krizindeki Yansımaları: Trump ve Bolsonaro’nun Yaklaşımlarının Analizi

Abstract

Bu çalışma, sağ popülist düşünce ve pratiği, Donald Trump ve Jair Bolsonaro’nun COVID-19 pandemisi sürecindeki yönetimleri üzerinden incelemektedir. Buna göre iki liderin Covid-19 pandemisindeki söylem ve uygulamalarının, neredeyse birbirinden ayırt edilmesi olanaksız bir biçimde benzerlik göstermesinin, iki liderin sağ popülist yönelimlerinden kaynaklandığı görülmektedir. Bu paralelde çalışma, popülist sağın temel unsurlarıyla Trump ve Bolsonaro’nun salgın döneminde gösterdikleri yönetimin uyumunu konu edinmektedir. Çalışma, popülizmin genel kavramsal çerçevesini ele alarak başlamaktadır. Popülizmin, elitlere karşı halk egemenliğini savunan ve halkın doğrudan sesini duyurmasını teşvik eden bir yaklaşım olduğu vurgulanmaktadır. Popülizmin bu bağlamda lider-halk özdeşleşmesi, elit karşıtlığı, liderin basit ve anlaşılır dil kullanımı ve halkla doğrudan iletişim kurması gibi unsurlar üzerinden analiz edilmiştir. Çalışma, sağ popülizmin temel karakteristik özelliklerine de odaklanarak onun milliyetçiliğe, ekonomik korumacılığa, muhafazakârlığa ve neoliberalizme dayanan kritik yaklaşımlarını da incelemektedir. Çalışma sağ popülist liderlerin, pandemiyi nasıl ele aldıklarını ve bu süreçte hangi stratejileri benimsediklerini, önemli kritik açıklama ve uygulamaları üzerinden değerlendirmiştir. Bu bağlamda Donald Trump’ın pandemi yönetimi, aşı ve maske kullanımı konusundaki kararsızlığı, sağlık önlemlerine karşı tutarsız yaklaşımları ve bilim dünyası tarafından kabul edilmeyen bazı uygulamaları halka önermesi ekseninde açıklanmıştır. Ayrıca Trump’ın önerilen sağlık önlemlerine yönelik değişken tutumu ve halkla özdeşlik kurarak kendi politik programını hayata geçirme çabaları, sağ popülizmin kriz yönetimindeki somut çıktıları olarak incelenmiştir. Jair Bolsonaro’nun pandemi sürecindeki yönetimi ise yine aşı ve maske karşıtlığı, sağlık uzmanlarına mesafeli yaklaşımı, birtakım komplocu görüşleri ve ekonomiyi önceleyen tutumu bağlamında ele alınmıştır. Bolsonaro’nun sağlık önlemlerine karşı olan eleştirileri ve bu eleştirilerin sağ popülizmle olan bağlantısı da ayrıca analiz edilmiştir. Sonuç olarak bu çalışma, Trump ve Bolsonaro’nun pandemi sürecindeki yönetimlerinin sağ popülizmin temel unsurlarıyla ilişkisini, başka bir ifadeyle bu liderlerin kriz yönetimindeki stratejileri ve pratiklerinin popülist sağın temel yönelimleriyle uyumluluğunu göstermektedir. Dolayısıyla bu çalışma, sağ popülizmin somut bir kriz döneminde nasıl şekillendiğini ortaya koyarak söz konusu liderlerin yönetimlerini belirli bir teorik bağlama oturtmayı denemektedir.